Chronic Arthritis in Greyhound

ਪੁਰਾਣਾ ਗਠੀਆ

(Osteoarthritis ਜਾਂ Degenerative Joint Disease)

ਗ੍ਰੇਹਾਊਂਡ ਵੀ degenerative joint disease ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ ਜੋ ਹੋਰ ਸਾਰੀਆਂ ਨਸਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਕੋਈ ਸੰਕੇਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਕਿ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਾਲੀਆਂ ਰੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਦੌੜਨ ਵਾਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਾਰਨ ਵਧਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਦਰ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਰੇਸਿੰਗ ਗ੍ਰੇਹਾਊਂਡ ਨੂੰ ਲੱਤਾਂ ਦੇ ਛੋਟੇ ਜੋੜਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਲਾਈ (wrist), hock, ਪੈਰ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ (toe) ਅਤੇ sesamoid ਵਿੱਚ ਚੋਟ ਕਾਰਨ traumatic arthritis ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਵਧਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋੜਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵੱਡੇ ਜੋੜਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੋਢੇ (shoulder), ਕੂਹਣੀ (elbow), ਕੁੱਲ੍ਹੇ (hip) ਅਤੇ stifle ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਜੋੜ ਦੇ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ articular cartilage, ਹੱਡੀਆਂ, joint capsule ਅਤੇ/ਜਾਂ joint fluid ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

Clinical Signs — ਲੱਛਣ

ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਲੱਛਣ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁੱਤਾ ਆਰਾਮ ਵਾਲੀ ਸਥਿਤੀ ਤੋਂ ਉੱਠ ਕੇ ਹਿਲਣ-ਜੁਲਣ ਤੋਂ ਹਿਚਕਚਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਚਾਲ ਅਕੜੀ ਹੋਈ ਜਾਂ stilted ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਹਾਲਤ ਵਧਦੀ ਹੋਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਰਜੇ ਦੇ ਅਸਲ ਲੰਗੜੇਪਣ (lameness) ਅਤੇ ਸੁੱਜੇ ਹੋਏ ਜੋੜਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਜੋੜ ਨੂੰ ਹੱਥ ਨਾਲ ਜਾਂਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਛੂਹਣ ਵਿੱਚ ਗਰਮ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਹਿਲਾਉਣ ਜਾਂ ਮੋੜਨ ਸਮੇਂ ਦਰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕਿਉਂਕਿ arthritis ਇੱਕ degenerative joint disease ਹੈ, ਇਸਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਘੱਟ ਜਾਂ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸਦੀ ਥਾਂ ਵੀ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਠੰਢ, ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ activity, ਗੱਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਚੜ੍ਹਨਾ ਜਾਂ ਉਤਰਨਾ, ਜਾਂ ਅਜਿਹਾ ਬਿਸਤਰਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ padding ਨਾ ਹੋਵੇ, ਇਸ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਹੋਰ ਖਰਾਬ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

Treatment — ਇਲਾਜ

Arthritis ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਲਈ ਇਲਾਜ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਬੁੱਢੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਧਦੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਗ੍ਰੇਹਾਊਂਡ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਜੇ ਗ੍ਰੇਹਾਊਂਡ ਦਾ ਵਜ਼ਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਖੁਰਾਕ ਘਟਾ ਕੇ ਜਾਂ ਵਜ਼ਨ ਘਟਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ veterinary diets ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਵਜ਼ਨ ਘਟਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Polysulfated glycosaminoglycans (PSGAGs) ਜਾਂ hyaluronic acid ਵਰਗੀਆਂ intraarticular ਜਾਂ intramuscular ਦਵਾਈਆਂ, intramuscular ਅਤੇ oral nonsteroidal anti-inflammatory drugs (NSAIDs), ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਉੱਤੇ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ anti-inflammatory ਅਤੇ ਦਰਦ ਘਟਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ lotions ਜਾਂ creams ਨਾਲ ਇਲਾਜ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ veterinarian ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

Phenylbutazone ਅਤੇ aspirin ਪਹਿਲਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਵਰਤਣ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ dose ਦੇਣ ਨਾਲ ਇਹ ਅਕਸਰ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ulcers ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ।

ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਗੱਲ ਖਾਸ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ ਕਿ ਗ੍ਰੇਹਾਊਂਡ ਵਿੱਚ NSAIDs ਅਤੇ corticosteroids ਜਿਵੇਂ prednisolone ਜਾਂ dexamethasone ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਨਹੀਂ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ulceration ਅਤੇ bleeding ਕਾਰਨ ਗ੍ਰੇਹਾਊਂਡ shock ਵਿੱਚ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਨਵੇਂ NSAIDs arachidonic acid pathway ਦੇ COX-2 ਹਿੱਸੇ ਦੀ activity ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ, ਜੋ prostaglandins ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ inflammation ਘਟਾਉਣ ਵਾਲੇ pathway ਦੇ COX-1 ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮ ਕਰਕੇ ਪੇਟ ਅਤੇ ਆਂਤਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ carprofen (Rimadyl®), etodolac (Etogesic®), deracoxib (Deramaxx®), meloxicam (Metacam®), firocoxib (Previcox®), ਅਤੇ tepoxalin (Zubrin®) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਕਿਸ ਦਵਾਈ ਨੂੰ ਚੁਣਨਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਕੀਮਤ ਵੀ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਦਵਾਈਆਂ degenerative joint disease ਦੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦੀਆਂ, ਪਰ ਇਹ ਲੱਛਣਾਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਹਨ ਅਤੇ inflammation ਘਟਾ ਕੇ ਦਰਦ ਘਟਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ studies ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ NSAIDs ਦੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ chondrocytes ਉੱਤੇ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। Chronic arthritis ਵਾਲੇ ਵਧਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਗ੍ਰੇਹਾਊਂਡ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ, ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਹੋਰ studies ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇੱਕ breed ਵਜੋਂ ਗ੍ਰੇਹਾਊਂਡ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਸੇ ਵਿਲੱਖਣ sensitivity ਜਾਂ adverse effects ਦੀ ਕੋਈ report ਨਹੀਂ ਹੈ।

Joint-modifying agents ਦਾ ਇੱਕ group ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਸਮੂਹਕ ਤੌਰ ’ਤੇ “slow acting” disease-modifying osteoarthritis agents ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Adequan® (PSGAG) ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ bovine lung ਅਤੇ trachea ਦੇ extract ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ injections ਦੀ ਇੱਕ series ਰਾਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ active component chondroitin sulfate ਹੈ।

Chondroitin sulfate disaccharide units ਦੀ ਇੱਕ ਲੰਮੀ chain ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ galactosamine sulfate ਅਤੇ glucuronic acid ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ articular cartilage ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ glycosaminoglycans ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ cartilage ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ synthesis ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ joint-health supplement ਵਜੋਂ ਮੂੰਹ ਰਾਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Glucosamine glycosaminoglycan ਦੀ ਇੱਕ aminomonosaccharide unit ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ cartilage ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਵਾਲੇ enzymes ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ glycosaminoglycan ਦੀ synthesis ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। Chondroitin sulfate ਅਤੇ glucosamine ਦੇ combinations ਨੂੰ articular cartilage ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ synergistic (additive) ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ oral supplements ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹਨ।

Hyaluronic acid ਜਾਂ hyaluronan ਇੱਕ glycosaminoglycan ਹੈ ਜੋ cartilage ਅਤੇ synovial lining ਦੀਆਂ cells ਦੁਆਰਾ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜੋੜ ਨੂੰ lubricate ਕਰਨ ਅਤੇ shock absorber ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। Veterinarian ਦੁਆਰਾ ਇਸਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧਾ sterile injection ਰਾਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ joint-modifying agents ਬਾਰੇ ਕੀਤੀਆਂ studies ਨੇ joint health ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਵਿੱਚ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਿਖਾਏ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ degenerative joint disease ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਗ੍ਰੇਹਾਊਂਡ ਨੂੰ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਰੱਖਣ ਲਈ owners ਨੂੰ ਆਪਣੇ veterinarians ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ therapies ਦਾ ਸਹੀ combination ਲੱਭਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Physical Therapy — ਫਿਜ਼ੀਕਲ ਥੈਰੇਪੀ

Chapter 12 ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ physical therapy ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੇ ਗ੍ਰੇਹਾਊਂਡ ਲਈ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ। ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ fit ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀ atrophy (ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਸੁੱਕਣਾ) ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਗ੍ਰੇਹਾਊਂਡ ਦੀ ਉੱਠਣ ਅਤੇ ਤੁਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Underwater treadmill ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਖਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਬੁੱਢੇ arthritic ਗ੍ਰੇਹਾਊਂਡ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਕੁੱਤਿਆਂ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਣੀ buoyancy ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗ੍ਰੇਹਾਊਂਡ ਦਾ ਭਾਰ ਜੋੜਾਂ ਤੋਂ ਘਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ exercise ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

Range-of-motion exercises, ਜੋ owner ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, joint stiffness ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ mobility ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੁੱਜੇ ਹੋਏ joints ਉੱਤੇ cold therapy ਅਤੇ arthritic joints ਉੱਤੇ heat therapy ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।

ਜੋੜਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ low-impact exercise program ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। Leash ਉੱਤੇ ਤੁਰਨਾ, swimming ਅਤੇ ਸੀੜ੍ਹੀਆਂ ਉੱਪਰ-ਹੇਠਾਂ ਜਾਣਾ low-impact exercise ਦੇ ਚੰਗੇ ਤਰੀਕੇ ਹਨ।

Exercise ਉੱਨੀ ਦੇਰ ਲਈ ਹੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿ exercise ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੰਗੜਾਪਣ ਜਾਂ ਦਰਦ ਪੈਦਾ ਨਾ ਹੋਵੇ।

Moderate ਤੋਂ severe arthritis ਵਾਲੇ ਗ੍ਰੇਹਾਊਂਡ ਲਈ ਉਸਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ environment ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਕਰਨਾ ਵੀ ਮਦਦਗਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ, ਬਾਹਰ kennel ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਗਰਮ indoor ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ਅਤੇ ਨਰਮ bedding ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।